Armando weggestopt

Een van de grootste en bijzonderste monumentale beelden van Almere is schier onvindbaar verstopt in een bos. Toen ik onlangs eens wilde zien hoe de Urn van Amando erbij lag in het Kromsloot-park, trof ik alleen een lege sokkel aan met glasscherven en lege blikjes. Na wat rondbellen werd ik gerustgesteld, hij zou alleen wat verplaatst zijn. Maar waar ik zocht, geen Armando te vinden. Uiteindelijk een wandelaar met hond aangetroffen die me kon helpen: daar dat paadje in.... en zowaar, ergens midden in het bos die prachtige Urn van Armando. Waarom zo weggestopt? Hoe was dit allemaal begonnen?


de Urn in het Verzetsbos - Juist hier kwam de Urn optimaal tot z’n recht met dat karakteristieke oppervlak in het volle strijklicht van de zon, maar vooral ook in het bos dat de oorlog herdenkt.

In 1995 attendeerde Burgemeester Pans de kunstcommissie op een nieuw beeld van Armando dat hij graag naar Almere zou halen. Hoewel de commissie aanvankelijk bezwaar maakte, “was dat niet té voor de hand liggend, zo’n beroemdheid”, is het er toch van gekomen. Het beeld moest een passende plek krijgen en die werd gevonden in het Verzetsbos op een grasgazon te midden van een kring bomen die een monument vormden voor groep verzetshelden die vlak voor de bevrijding in Amsterdam waren gefusilleerd. Juist hier kwam de Urn optimaal tot z’n recht met die karakteristieke huid in het volle strijklicht van de zon, maar vooral ook in het bos dat de oorlog herdenkt. Precies de 2e wereldoorlog die in al het werk van de multikunstenaar Armando doorklinkt, z’n poëzie en proza, z’n schilderijen en beelden. Het grote beeld werd in brons gegoten en feestelijk onthuld, een aanwinst voor de stad.


Maar toen is er iets helemaal misgegaan. De voorzitter van de nationale organisatie van verzetsstrijders die na terugkomst van een periode in het ziekenhuis had ontdekt wat er tijdens z’n afwezigheid voorgevallen was, sprak z’n veto uit: Een urn op zo’n gewijde plek, geen sprake van, dat ding moest weg. Hij wist Pans te overtuigen en wij moesten op zoek naar een andere locatie.


Met Armando heb ik een dag rondgereden door de stad. Genoeg mogelijkheden zou je zeggen voor zo’n monumentaal beeld. We kozen voor een centrale plek op de Evenaar, per slot was Almere Buiten nog weinig bedeeld. Maar daar durfde de wethouder niet aan. Stel je voor, een urn, de dood, daar zou de bevolking wel eens tegen in opstand kunnen komen. Dan maar een neutrale plek, ver van de woningen ergens in een park. Op een heuvel in het Kromslootpark, met uitzicht over slootjes en velden met schaapskudden, dat dan maar? Armando kon zich er goed vinden en het beeld werd hier herplaatst op een forse betonnen sokkel. Dat bleek alleen achteraf geen beste keuze want in de kortste tijd groeide het er dicht. Niet alleen dat de zon er niet meer bijkwam waarmee het beeld tot donkere kolos verwerd, maar je zag het zelfs helemaal niet meer vanuit het park. Terecht dus dat het opnieuw verhuisd is. Maar moest het daarom verbannen worden naar hier, op die met hout bekleedde sokkel (donatie van de plaatselijke Rotary).



Kom op voor je kunst Almere, en geef Armando de plek die hij verdient. Liefst in het Verzetsbos, als het verzet daartegen na zoveel jaren weggenomen kan worden, en anders op een significante locatie ergens op de evenaar of in een ander park. Maar in ieder geval vindbaar en waar hij in de volle zon weer optimaal tot z’n recht zal komen.

Brans Stassen – 13/4/2020